Ο αυχενικός νευρικός κλάδος Α8 ( C8: 8ο αυχενικό νεύρο) είναι ένα από τα 8 ζεύγη αυχενικών νεύρων και παίζει καθοριστικό ρόλο στον έλεγχο των κινήσεων των χεριών και στην αισθητικότητα των δακτύλων. Αποτελεί μια ανατομική "εξαίρεση", καθώς υπάρχουν μόνο 7 αυχενικοί σπόνδυλοι αλλά 8 αυχενικά νεύρα. Διακρίνεται από την ανατομική του θέση καθώς εξέρχεται από τον σπονδυλικό σωλήνα κάτω από τον έβδομο αυχενικό σπόνδυλο, μέσω του μεσοσπονδύλιου τρήματος μεταξύ Α7 και του πρώτου θωρακικού (Θ1) σπονδύλου, καθιστώντας το μοναδικό μεταξύ των αυχενικών νεύρων.
Ανατομία και Θέση.
Σημείο Εξόδου: Το C8 εξέρχεται από τη σπονδυλική στήλη μέσω του μεσοσπονδύλιου τρήματος ανάμεσα στον 7ο αυχενικό σπόνδυλο (C7) και τον 1ο θωρακικό σπόνδυλο (T1).
Συμμετοχή στο Πλέγμα: Αποτελεί βασικό τμήμα του βραχιόνιου πλέγματος, του δικτύου νεύρων που δίνει κίνηση και αίσθηση σε ολόκληρο το άνω άκρο.
Στο πλαίσιο της ανατομίας του νωτιαίου μυελού και του περιφερικού νευρικού συστήματος, το C8 είναι ένα από τα 31 ζεύγη νωτιαίων νεύρων, τα οποία περιλαμβάνουν 8 αυχενικά, 12 θωρακικά, 5 οσφυϊκά, 5 ιερά και 1 κοκκυγικό νεύρο. Κάθε νωτιαίο νεύρο, συμπεριλαμβανομένου του C8, σχηματίζεται από την ένωση μιας ραχιαίας (αισθητηριακής) ρίζας και μιας κοιλιακής (κινητικής) ρίζας, καθεμία από τις οποίες αποτελείται από πολλαπλές ρίζες. Η ραχιαία ρίζα περιέχει νευράξονες αισθητήριων νευρώνων και σχετίζεται με ένα γάγγλιο της ραχιαίας ρίζας , ενώ η κοιλιακή ρίζα περιέχει νευράξονες κινητικών νευρώνων.
Λειτουργίες.
Το C8 είναι ένα μεικτό νεύρο, δηλαδή μεταφέρει τόσο κινητικές όσο και αισθητικές πληροφορίες.
Κινητική Λειτουργία (Μυών): Ελέγχει κυρίως την κάμψη των δακτύλων (λαβή χεριού) και τους ενδογενείς μύες της άκρας χείρας. Συμμετέχει επίσης στη λειτουργία των:
Καμπτήρων και εκτεινόντων των δακτύλων.
Τρικέφαλου βραχιόνιου μυός.
Μυών που επιτρέπουν την απαγωγή και προσαγωγή των δακτύλων.
Αισθητική Λειτουργία (Δερμοτόμιο): Παρέχει αίσθηση στην έσω πλευρά του πήχη και στα δύο τελευταία δάκτυλα του χεριού: τον παράμεσο και τον μικρό δάκτυλο.
Το νωτιαίο νεύρο C8 παρέχει κινητική ώθηση σε πολλούς από τους καμπτήρες και εκτείνοντες των μακριών δακτύλων, καθώς και στους εγγενείς μύες του χεριού, μοιράζοντας αυτή την νεύρωση με το νωτιαίο νεύρο Θ1.
Το δερματόμο C8 καλύπτει το έσω ή ωλένιο ένα τρίτο του χεριού, συμπεριλαμβανομένου του μικρού δακτύλου και του πλάγιου υποθεναρίου.
Κλινικά, το C8 είναι σημαντικό στις νευρολογικές αξιολογήσεις και την αξιολόγηση τραυματισμών, καθώς η εμπλοκή του μπορεί να διακριθεί από αισθητηριακά συμπτώματα στην ωλένια πλευρά του χεριού και στην έσω πλευρά του αντιβραχίου και του βραχίονα.
Η αδυναμία στους μύες που νευρώνονται από τον C8, όπως ο εν τω βάθει καμπτήρας των δακτύλων του δείκτη και του μακριού δακτύλου, οι εγγενείς θέναρος και οι εκτείνοντες του αντίχειρα, του δείκτη και του μακριού δακτύλου, υποδηλώνει παθολογία του C8.
Όταν το νεύρο C8 πιέζεται (π.χ. από κήλη μεσοσπονδύλιου δίσκου ή αρθρίτιδα), μπορεί να προκληθούν τα εξής:
Πόνος ή Μούδιασμα: Αίσθημα "καψίματος" ή τσιμπήματα που ξεκινούν από τον αυχένα και φτάνουν μέχρι τον μικρό δάκτυλο.
Μυϊκή Αδυναμία: Δυσκολία στο να κλείσει κανείς το χέρι σε γροθιά, να πιάσει αντικείμενα ή να ανοίξει τα δάκτυλά του.
Διαφορική Διάγνωση: Συχνά τα συμπτώματα του C8 μοιάζουν με την παγίδευση του ωλένιου νεύρου στον αγκώνα. Η βασική διαφορά είναι ότι η πίεση στο C8 επηρεάζει και την αίσθηση στον πήχη, ενώ το ωλένιο νεύρο όχι.
Η νευρική ρίζα C8 δεν έχει αντίστοιχο σπονδυλικό στοιχείο και εξέρχεται κάτω από το σώμα του C7, απο το μεσοσπονδύλιο τρήμα μεταξύ των σπονδύλων C7 και T1. Εξέρχεται από τον νωτιαίο αναδυόμενο μέσω κοιλιακών και ραχιαίων ριζών, καθεμία από τις οποίες αποτελείται από 6-8 ριζίδια (fila radicularia) που προέρχονται από το αντίστοιχο νωτιαίο τμήμα.Η κοιλιακή ρίζα περιέχει άξονες κινητικών νευρώνων, ενώ η ραχιαία ρίζα περιέχει άξονες αισθητικών νευρώνων, οι οποίες ενώνονται στο νωτιαίο γάγγλιο. Ακολούθως αναστομώνεται με άλλες νωτιαίες ρίζες για να σχηματίσουν το Βραχιόνιο Πλέγμα.
Το βραχιόνιο πλέγμα σχηματίζεται από τις αναστομώσεις των πρόσθιων κλάδων των νωτιαίων
νεύρων Α5 – Α8 και Θ1 και χορηγεί κλάδους που διανέμονται στους μυς και το δέρμα των άνω άκρων.
Το βραχιόνιο πλέγμα παρέχει αισθητηριακές και κινητικές λειτουργίες, συμπεριλαμβανομένης της αισθητικής νεύρωσης του δέρματος, της κινητικής νεύρωσης των μυών και της επιρροής στη διάμετρο των αιμοφόρων αγγείων μέσω συμπαθητικών αγγειοκινητικών νεύρων, καθώς και της συμπαθητικής εκκριτοκινητικής παροχής αίματος στους ιδρωτοποιούς αδένες.
Λειτουργικός ρόλος του Α8 στα κινητικά και αισθητηριακά συστήματα.
Το νωτιαίο νεύρο C8 παρέχει κινητική ώθηση σε πολλούς από τους καμπτήρες και εκτείνοντες των μακρών δακτύλων, καθώς και στους εγγενείς μύες του χεριού, μοιράζοντας αυτή την νεύρωση με το νωτιαίο νεύρο Θ1. Συνήθεις μύες που εξασθενούν με την παράλυση C8 περιλαμβάνουν τον βαθύ καμπτήρα των δακτύλων του δείκτη και του μακριού δακτύλου, τους εγγενείς μύες του θέναρος όπως ο βραχύς απαγωγός του αντίχειρα, και τους εκτείνοντες του αντίχειρα, του δείκτη και του μακριού δακτύλου. Η κλινική αξιολόγηση της λειτουργίας του C8 περιλαμβάνει το πιάσιμο και την απελευθέρωση των δακτύλων του εξεταστή από τον ασθενή, με ιδιαίτερη προσοχή στα τρία πρώτα δάχτυλα, καθώς ένας ασθενής με παράλυση C8 θα δυσκολευτεί να εκτελέσει αυτή την κίνηση ομαλά, δυνατά και επαναλαμβανόμενα. Το δερματόμο C8 καλύπτει το έσω, ή ωλένιο, ένα τρίτο του χεριού, συμπεριλαμβανομένου του μικρού δακτύλου και της πλάγιας υποθεναρικής προεξοχής.
Οι εκτείνοντες μύες των δακτύλων και του αντίχειρα, καθώς και οι καμπτήρες του καρπού και των δακτύλων, λαμβάνουν σημαντική ώθηση από τον Α8, αλλά η νεύρωση μοιράζεται και με άλλες νευρικές ρίζες. Ο Α8 παρέχει επίσης μια μεταβλητή ποσότητα ώθησης στους εγγενείς μύες του χεριού, μοιράζοντας αυτή τη λειτουργία με τον Θ1. Η απώλεια της λειτουργίας του Α8 συνήθως οδηγεί σε αδυναμία ή παράλυση των εκτεινόντων μύων του αντίχειρα, του δείκτη και του μακριού δακτύλου, και ο βαθύς καμπτήρας των δακτύλων στα δύο τελευταία δάχτυλα είναι αδύναμος ή παράλυτος. Οι εγγενείς μύες του θέναρος, ειδικά οι εγγενείς μύες του θέναρος, όπως ο βραχύς απαγωγός του αντίχειρα και ο αντίπαλος του αντίχειρα, είναι αδύναμοι ή παράλυτοι. Η απώλεια ή η μείωση της αισθητικότητας παρατηρείται στην ωλένια κατανομή και μπορεί να περιλαμβάνει μεταβλητά τον παράμεσο και το μικρό δάχτυλο.
Η κινητική λειτουργία του C8 αξιολογείται ελέγχοντας τη δύναμη των καμπτήρων των δακτύλων, συγκεκριμένα του επιφανειακού και του εν τω βάθει καμπτήρα των δακτύλων. Οι καλύτερες ανατομικές περιοχές για την αξιολόγηση της αισθητηριακής λειτουργίας του C8 είναι η ωλένια επιφάνεια του αντιβραχίου και ο παράμεσος και ο μικρός δάκτυλος, αν και το δερματότομο C8 μπορεί να μην περιλαμβάνει πάντα τον παράμεσο λόγω επικάλυψης με τον Θ1.
Το δερματόμο C8 καλύπτει το έσω ή ωλένιο ένα τρίτο του χεριού, συμπεριλαμβανομένου του μικρού δακτύλου και του πλάγιου υποθεναρίου. Η αίσθηση από αυτήν την περιοχή μεταφέρεται από τα ραχιαία ωλένια δερματικά και παλαμιαία ωλένια δερματικά νεύρα , μαζί με το επιφανειακό αισθητήριο τμήμα του ωλενίου νεύρου. Μια βλάβη του κάτω κορμού ή του συνδυασμού C8 και T1 νωτιαίου νεύρου προκαλεί απώλεια αισθητικότητας στο έσω τμήμα του αντιβραχίου και του χεριού, συμπεριλαμβανομένου του μικρού δακτύλου.
Σε μελέτες σε αρουραίους, οι νευρώνες των αισθητήριων ραχιαίων ριζικών γαγγλίων με αλγοδεκτικές και ιδιοδεκτικές λειτουργίες βρέθηκαν κυρίως στους ομφαλούς C7-T1, με κυριαρχία αισθητήριων προβολών στο επίπεδο C8. Αυτό έχει υπολογιστεί με βάση την παρέκταση για να υποδηλωθεί παρόμοια τοπογραφία στον ανθρώπινο νωτιαίο μυελό, με τους πιο άπω κλάδους από τον C8 να αντιστοιχούν στους τελικούς κλάδους του οπίσθιου μεσόστεου νεύρου και του ραχιαίου αισθητικού κλάδου του ωλενίου νεύρου, οι οποίοι είναι οι κύριοι προσαγωγοί αγωγοί των συνδέσμων ραχιαία και ωλενικά στον καρπό.
Κλινική Σημασία, Νευρολογικές Διαταραχές και Διαγνωστικές Προσεγγίσεις που Αφορούν το Α8.
Η συμπίεση της νευρικής ρίζας C8 μπορεί να προκαλέσει πόνο στο κάτω μέρος της ωμοπλάτης και στην ωλένια επιφάνεια του χεριού, με μυρμήγκιασμα στον μέσο, τον παράμεσο και τον μικρό δάχτυλο. Αδυναμία παρατηρείται στους εκτείνοντες του αντίχειρα, στους ωλένιους αποκλίνοντες μύες του καρπού, στον προσαγωγό του αντίχειρα, στον κοινό εκτείνοντα των δακτύλων και στον απαγωγό του δείκτη. Περιστασιακά, ο τρικέφαλος μυς είναι επίσης ελαφρώς αδύναμος. Δερματική αναλγησία εντοπίζεται στο μικρό δάχτυλο και η πάθηση μπορεί να συγχέεται με προβλήματα του ωλενίου νεύρου («ψευδο- ωλένια παράλυση»).
Η παράλυση Dejerine-Klumpke επηρεάζει τα τμήματα C8 και T1, και συχνά το C7, με αποτέλεσμα την παράλυση των μυών που νευρώνονται από τα ωλένιο και μέσο νεύρα, τους εκτείνοντες των δακτύλων και τον εκτείνοντα ωλένιο μυ του καρπού , με πλήρη αδυναμία χρήσης του χεριού και αισθητηριακό έλλειμμα στο τμήμα C8 (ωλένιο τμήμα του χεριού και του περιφερικού αντιβραχίου).
Η διαφορική διάγνωση περιλαμβάνει το νευρογενές σύνδρομο θωρακικής εξόδου, την μεταστατική πλεγματοπάθεια, το σύνδρομο Pancoast και την έσω στερνοτομή, τα οποία επηρεάζουν κατά προτίμηση τις νευρικές ρίζες C8 και T1.
Η ριζοπάθεια C8 μπορεί να είναι δύσκολο να διαφοροποιηθεί κλινικά από την ωλένια νευροπάθεια, καθώς και οι δύο μπορούν να εμφανιστούν με πόνο στον αυχένα, ακτινοβολία στο βραχίονα, αισθητηριακή διαταραχή που επεκτείνεται στο αντιβράχιο και αδυναμία που περιλαμβάνει τους μέσους και ακτινωτά νευρωμένους μύες C8-T1. Η αδυναμία είναι συχνά ελάχιστη και η αισθητηριακή απώλεια ασαφής στη ριζοπάθεια, καθιστώντας τη διαφοροποίηση απαιτητική μόνο με βάση τα κλινικά ευρήματα.
Το δυναμικό δράσης του ωλένιου αισθητικού νεύρου (SNAP), η καταγραφή του μικρού δακτύλου και το έσω αντιβραχιόνιο SNAP είναι απαραίτητα στην τελική διάγνωση της ριζοπάθειας C8/T1. Αυτές οι μελέτες είναι φυσιολογικές στις ριζοπάθειες C8/T1, αλλά συνήθως είναι παθολογικές στις πλεγματοπάθειες του κάτω κορμού/έσω νωτιαίου μυελού.
Ανωμαλίες στους παρασπονδυλικούς μύες υποδηλώνουν βλάβη στο επίπεδο της ρίζας ή εγγύς αυτής.
Τα ηλεκτροδιαγνωστικά ευρήματα σε αλλοιώσεις C8 μπορεί να δείχνουν χαμηλού εύρους ή απουσία δυναμικών δράσης σύνθετων μυών (CMAP) του μέσου και του ωλενίου, τα οποία καταγράφουν τους μύες του θέναρος και του υποθέναρου, με φυσιολογικά SNAP της ωλένης να υποστηρίζουν μια προγαγγλιακή βλάβη.
Το μικρό πλάτος ορίζεται ως λιγότερο από 100 μV, και η απουσία κινητικών προκλητών αποκρίσεων χωρίς εκούσιες κινητικές μονάδες στους μύες C8/T1 και μια φυσιολογική αισθητηριακή απόκριση της ωλένης υποδηλώνει αποκόλληση ρίζας C8 και T1 στο πλαίσιο μακροχρόνιου τραυματισμού.Οι απεικονιστικές τεχνικές όπως ο υπέρηχος έχουν χαμηλότερη ευαισθησία (56–71%) σε τραυματισμούς ριζών C8 και T1 σε σύγκριση με τις ρίζες C5–C7.
Οι στρατηγικές θεραπείας εξαρτώνται από τον τύπο και τη σοβαρότητα της νευρικής βλάβης και μπορεί να είναι συντηρητικές με στενή κλινική και ηλεκτροφυσιολογική παρακολούθηση ή χειρουργική επέμβαση όταν ενδείκνυται. Συνιστώνται έγκαιρη κινητοποίηση, φυσικοθεραπεία και διαχείριση του πόνου.
Σε περιπτώσεις τραυματικών βραχιόνιων πλεγματοπαθειών, συνιστάται μια διεπιστημονική ομαδική προσέγγιση, συμπεριλαμβανομένων ειδικών διαχείρισης πόνου και φυσικοθεραπευτών και εργοθεραπευτών για την καθοδήγηση της θεραπείας και την πρόληψη των συσπάσεων .
Η πρώιμη χειρουργική επέμβαση ενδείκνυται για ασθενείς με ολική ή σχεδόν ολική παράλυση ή τραυματισμούς υψηλής ενέργειας. Για τραυματισμούς που σχετίζονται με μερική παράλυση ανώτερου επιπέδου, είναι προτιμότερο να ακολουθηθεί η πορεία ανάρρωσης για 3 έως 6 μήνες, με τάση προς χειρουργική επέμβαση εάν η ανάρρωση φαίνεται να σταθεροποιείται, όπως καθορίζεται από αρκετές διαδοχικές αξιολογήσεις.
Ερευνητικές εξελίξεις και νευροτεχνολογικές εφαρμογές που σχετίζονται με το A8.
Νευροφυσιολογικές μελέτες έχουν δείξει ότι η μεταγαγγλιακή βλάβη στο C8 συχνά ακολουθείται από υψηλό επίπεδο αυθόρμητης ανάρρωσης, ιδιαίτερα στις βλάβες της ομάδας 4, αν και η ανάρρωση μετά την αποκατάσταση στην μαιευτική παράλυση του βραχιόνιου πλέγματος (OBPP) είναι αξιοσημείωτα αργή, με ορισμένες περιπτώσεις να μην παρουσιάζουν ενδείξεις ανάρρωσης του χεριού μέχρι τρία ή περισσότερα χρόνια μετά τον τραυματισμό.
Οι διεγχειρητικές νευροφυσιολογικές αξιολογήσεις, συμπεριλαμβανομένων των σωματοαισθητικών προκλητών δυναμικών (SSEPs) και των μελετών αγωγιμότητας σε όλα τα νευρώματα , είναι απαραίτητες για την αξιολόγηση της λειτουργίας και της παθολογίας του C8, και έχουν περιγραφεί απλές, αξιόπιστες μέθοδοι για τέτοιες αξιολογήσεις. Η χειρουργική εξερεύνηση έχει αποκαλύψει ότι η ρίζα του C8 βρίσκεται οπίσθια της καμπύλης της υποκλείδιας αρτηρίας και συνήθως αναγνωρίζεται πιο εύκολα από τη ρίζα του C7 και τον μέσο κορμό.
Σε περιπτώσεις ολικής παράλυσης με σημείο Horner, η ρίζα Τ1 τυπικά είναι αποκολλημένη και η διέγερση του κάτω κορμού δεν οδηγεί ούτε σε κινητική κίνηση ούτε σε SSEP, υποδεικνύοντας αποκόλληση στο ενδοτρηματικό επίπεδο.
Πρόσφατες χειρουργικές σειρές έχουν αναφέρει ότι η επανανεύρωση του κάτω κορμού, ο οποίος περιλαμβάνει τον C8, παρείχε χρήσιμη κάμψη των δακτύλων στο 75% των περιπτώσεων και χρήσιμη εγγενή λειτουργία του χεριού στο 50% των παιδιών με ολικές αλλοιώσεις, με μεταφορές νεύρων από γειτονικά ρήγματα νωτιαίων νεύρων να προτείνονται για την αποκόλληση των C7, C8 και T1.
Σε μια μελέτη που αξιολόγησε 1.040 νωτιαία νεύρα σε 208 ασθενείς, διαπιστώθηκε ανεπανόρθωτη εγγύς βλάβη λόγω αποκόλλησης στο 35% στο επίπεδο C7-C8 και πραγματοποιήθηκαν άμεσες επισκευές μοσχεύματος στα υπόλοιπα νεύρα, με την αποκατάσταση της χρήσιμης κίνησης του καρπού ή των δακτύλων να επιτυγχάνεται σπάνια και η περισσότερη λειτουργική αποκατάσταση να αποδίδεται στον ώμο και τον άνω βραχίονα και όχι στην περιφερική λειτουργία.
Σε λίγες εξαιρέσεις, η νευρόλυση ενός ή περισσοτέρων κατώτερων στοιχείων και η αυθόρμητη αναγέννηση οδήγησαν σε κάποιο βαθμό χρήσιμης αποκατάστασης της λειτουργίας του χεριού.
Συμπέρασμα.
Το όγδοο αυχενικό νωτιαίο νεύρο είναι ένα από τα οκτώ αυχενικά νωτιαία νεύρα, και εξέρχεται από τον σπονδυλικό σωλήνα μεταξύ των σπονδύλων Α7 και Θ1, σε αντίθεση με τα πρώτα επτά αυχενικά νεύρα που εξέρχονται πάνω από τους αντίστοιχους σπονδύλους τους.
Αυτή η ανατομική διάκριση είναι κρίσιμη για την ακριβή νευρολογική διάγνωση, καθώς σηματοδοτεί τη μετάβαση μεταξύ των προτύπων εξόδου του αυχενικού και του θωρακικού νωτιαίου νεύρου. Το Α8 παίζει ζωτικό ρόλο στον αισθητικοκινητικό έλεγχο του άνω άκρου, με τον τραυματισμό αυτού του νεύρου να έχει ως αποτέλεσμα σημαντική εξασθένηση της λειτουργίας του χεριού και των λεπτών κινητικών δεξιοτήτων.
Η χειρουργική επέμβαση για την αυχενική ριζοπάθεια που αφορά το Α8 νεύρο, γενικά δεν πρέπει να καθυστερεί λόγω του κινδύνου εξουδετέρωσης της εγγενούς μυϊκής αδυναμίας του χεριού, η οποία μπορεί ουσιαστικά να απενεργοποιήσει τις λειτουργίες των λεπτών κινήσεων του χεριού. Η κλινική σημασία του νεύρου υπογραμμίζεται περαιτέρω από τη συμμετοχή του στην αυχενική δισκοκήλη, η οποία μπορεί να εμφανιστεί με κινητικές, αισθητηριακές και αντανακλαστικές εκδηλώσεις ειδικές για την κατανομή του Α8.
