Ο μονήρης ινώδης όγκος (Solitary Fibrous Tumor - SFT) του εγκεφάλου είναι ένας σπάνιος μεσεγχυματικός όγκος που αναπτύσσεται από τις μήνιγγες. Στο παρελθόν, ο όρος αυτός χρησιμοποιούνταν εναλλακτικά με το αιμαγγειοπερικύττωμα, αλλά πλέον θεωρούνται μέρη του ίδιου ιστολογικού φάσματος. Το ενδοκρανιακό αιμαγγειοπερικύττωμα (Intracranial Hemangiopericytoma) είναι ένας σπάνιος και επιθετικός όγκος που προέρχεται από τα περικύτταρα (κύτταρα του Zimmerman), τα οποία περιβάλλουν τα τριχοειδή αγγεία. και αποτελεί περίπου το 0,4% των όγκων του εγκεφάλου. Αν και συχνά συγχέεται με το μηνιγγίωμα λόγω της εμφάνισής του στις μήνιγγες, έχει πολύ διαφορετική βιολογική συμπεριφορά, με υψηλότερα ποσοστά υποτροπής και τάση για μεταστάσεις εκτός κρανίου.
Βασικά Χαρακτηριστικά:
Προέλευση: Προέρχεται από τα κύτταρα του συνδετικού ιστού των μηνίγγων και όχι από τα ίδια τα νευρικά κύτταρα του εγκεφάλου.
Διαφορά από Μηνιγγίωμα: Συχνά συγχέεται απεικονιστικά με το μηνιγγίωμα, αλλά ο ινώδης όγκος τείνει να είναι πιο επιθετικός και έχει μεγαλύτερη πιθανότητα υποτροπής ή μεταστάσεων εκτός του κεντρικού νευρικού συστήματος.
Ταξινόμηση: Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (WHO), ταξινομείται σε βαθμούς (Grades) ανάλογα με την επιθετικότητά του (Grade I έως III).
Συμπτώματα:
Τα συμπτώματα εξαρτώνται από την εντόπιση και το μέγεθος του όγκου, προκαλώντας συνήθως:
Πονοκεφάλους λόγω αυξημένης ενδοκράνιας πίεσης.
Επιληπτικές κρίσεις.
Νευρολογικά ελλείμματα (π.χ. αδυναμία σε μέλος, προβλήματα όρασης ή ομιλίας) ανάλογα με την περιοχή που πιέζεται.
Θεραπευτική Αντιμετώπιση:
Χειρουργική Εξαίρεση: Η πλήρης αφαίρεση του όγκου είναι η κύρια θεραπεία και ο σημαντικότερος παράγοντας για την πρόγνωση.
Ακτινοθεραπεία / Ακτινοχειρουργική: Χρησιμοποιείται συχνά συμπληρωματικά μετά το χειρουργείο (ειδικά αν ο όγκος δεν αφαιρέθηκε πλήρως) ή σε περιπτώσεις υποτροπής.
Παρακολούθηση: Λόγω της τάσης του για υποτροπή ακόμα και μετά από χρόνια, απαιτείται μακροχρόνια παρακολούθηση με μαγνητικές τομογραφίες (MRI).
Πρόγνωση και Παρακολούθηση:
Υποτροπές: Ο όγκος έχει υψηλό ποσοστό τοπικής υποτροπής (έως και 80%), συχνά πολλά χρόνια μετά την αρχική θεραπεία.
Μεταστάσεις: Είναι ένας από τους λίγους πρωτοπαθείς όγκους του εγκεφάλου που μπορεί να κάνει μεταστάσεις εκτός του κεντρικού νευρικού συστήματος (π.χ. σε πνεύμονες, οστά ή ήπαρ).
Παρακολούθηση: Απαιτείται ισόβια και τακτική παρακολούθηση με μαγνητικές τομογραφίες (MRI) εγκεφάλου, αλλά και περιοδικό έλεγχο του σώματος για τυχόν μεταστάσεις.
