Οι νωτιαίες αραχνοειδείς κύστεις (spinal arachnoid cysts) είναι σπάνιες, καλοήθεις κύστεις πληρούμενες με εγκεφαλονωτιαίο υγρό (ΕΝΥ), οι οποίες αναπτύσσονται εντός του σπονδυλικού σωλήνα.
Σχηματίζονται λόγω διαχωρισμού ή σχισίματος της αραχνοειδούς μήνιγγας, της λεπτής μεμβράνης που περιβάλλει και προστατεύει τον νωτιαίο μυελό.
Οι περισσότερες κύστεις είναι ασυμπτωματικές και ανακαλύπτονται τυχαία, αλλά εάν μεγαλώσουν, μπορούν να πιέσουν τον νωτιαίο μυελό ή τις νευρικές ρίζες προκαλώντας νευρολογικά προβλήματα.
Ταξινόμηση ανά Θέση.
Ενδοσκληρίδιες (Intradural): Αναπτύσσονται στο εσωτερικό της σκληράς μήνιγγας, συνήθως στο πίσω μέρος (ραχιαία) του νωτιαίου μυελού.
Εξωσκληρίδιες (Extradural): Εντοπίζονται έξω από τη σκληρά μήνιγγα, συχνά επικοινωνώντας με τον ενδοσκληρίδιο χώρο μέσω μιας μικρής οπής.
Ενδομυελικές (Intramedullary): Εξαιρετικά σπάνιες κύστεις που σχηματίζονται στο εσωτερικό του ίδιου του νωτιαίου μυελού.
Εμφανίζονται στις ακόλουθες τοποθεσίες:
θωρακική μοίρα: 80%
αυχενική μοίρα: 15%
οσφυική μοίρα: 5%
Αίτια Εμφάνισης.
Πρωτοπαθείς (Συγγενείς): Υπάρχουν από τη γέννηση και οφείλονται σε ανωμαλία κατά την εμβρυϊκή ανάπτυξη του σπονδυλικού σωλήνα.
Δευτεροπαθείς (Επίκτητες): Αναπτύσσονται αργότερα στη ζωή λόγω τραύματος στη σπονδυλική στήλη, αιμορραγίας, μηνιγγίτιδας, φλεγμονής (αραχνοειδίτιδα) ή ως επιπλοκή χειρουργικών επεμβάσεων και οσφυονωτιαίας παρακέντησης.
Συμπτώματα.
Τα συμπτώματα εξαρτώνται από το μέγεθος και τη θέση της κύστης:
Πόνος: Εντοπίζεται στην πλάτη ή στη μέση και μπορεί να αντανακλά στα άκρα (ριζοπάθεια).
Κινητικές διαταραχές: Αδυναμία στα πόδια ή στα χέρια, σπαστικότητα και δυσκολία στη βάδιση.
Αισθητικές διαταραχές: Μούδιασμα, μυρμήγκιασμα (παραισθησία) ή απώλεια αίσθησης.
Διαταραχές σφιγκτήρων: Ακράτεια ή κατακράτηση ούρων και κοπράνων σε σοβαρές περιπτώσεις πίεσης.
Διάγνωση.
Μαγνητική Τομογραφία (MRI): Αποτελεί την εξέταση εκλογής, καθώς απεικονίζει καθαρά την κύστη, το περιεχόμενο υγρό και τον βαθμό πίεσης του νωτιαίου μυελού.
Αξονική Μυελογραφία (CT Myelography): Βοηθά στον εντοπισμό του σημείου επικοινωνίας και της ροής του υγρού μεταξύ της κύστης και του υπαραχνοειδούς χώρου.
Θεραπευτική Αντιμετώπιση.
Συντηρητική παρακολούθηση: Για ασυμπτωματικές κύστεις συνιστάται τακτικός κλινικός και απεικονιστικός έλεγχος με MRI.
Χειρουργική επέμβαση: Απαραίτητη όταν υπάρχουν προοδευτικά νευρολογικά συμπτώματα. Οι επιλογές περιλαμβάνουν:
Θυριδοποίηση (Fenestration) ή Μαρσιποποίηση (Marsupialization): Δημιουργία ανοιγμάτων στο τοίχωμα της κύστης για την ελεύθερη αποστράγγιση του υγρού.
Πλήρης εξαίρεση: Χειρουργική αφαίρεση ολόκληρης της κύστης και σύγκλιση του σημείου επικοινωνίας με τη μήνιγγα για αποφυγή υποτροπής.
Τοποθέτηση παράκαμψης (Shunting): Εισαγωγή ενός μικρού σωλήνα για τη συνεχή παροχέτευση του υγρού της κύστης σε άλλη κοιλότητα του σώματος.
